PTSS en burn-out

burn-out

Volgens het CBS heeft 10% van de Nederlandse beroepsbevolking last van burn-out verschijnselen. Burn-out is een combinatie van uitputting, cynisme en een lager zelfbeeld van de eigen competenties. Een overspannenheid als gevolg van langdurige emotionele overbelasting en stress. Risico factoren zijn: hoge werkdruk, slechte werksfeer, beperkte invloed en lage beloning. Burn-out komt het meest voor in de leeftijd van 35-55 jaar, hoewel de millennials (18-34 jaar) volgens recente berichten ook een risicogroep zijn (1). Hoe hoger de opleiding, hoe hoger de kans op een burn-out. Onderwijs en gezondheidszorg zijn als sector een risicogroep.

Het ziekteverzuim in Nederland is al jaren stabiel – sinds 2006 ligt dat tussen de 3,8 en 4,2%. In de horeca is dat het laagst (2,2% in 2016). In openbaar bestuur en gezondheidszorg en welzijn het hoogst – 5,3 en 5,1% respectievelijk. Het lage ziekteverzuim in de horeca heeft vooral te maken met de samenstelling van het personeelsbestand – voornamelijk jongeren – die zijn over het algemeen minder ziek. Daarnaast schrijft het CBS “[…] mogen werknemers in de horeca vaker dan in andere bedrijfstakken zelf bepalen wanneer ze verlof opnemen, en beschikken ze vaker over een flexibel dienstverband. De laatste twee kenmerken hangen samen met een lager verzuim”. (2)

Volgens bedrijfsartsen is 70-90% van die ziekmeldingen niet medisch van aard. Zij stellen dat de helft van het ziekteverzuim valt terug te dringen als organisaties een cultuur creëren waarin hun werknemers vrij kunnen praten over hun serieuze problemen. (3)

Dat 10% van de beroepsbevolking te kampen heeft met burn-out verschijnselen, klinkt best veel. Maar wat nu als er wat marge zit in deze metingen? Bovenstaande voorbeelden wijzen wel in die richting. Net als de cijfers over PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis) in Amerika. Volgens Seligman (4) is hier onder andere sprake van een self fulfilling prophecy. Zodra militairen die bekend zijn met PTSD merken dat ze verdriet hebben om de traumatische gebeurtenis, wordt meteen de link gelegd met PTSD, terwijl verdriet een normale reactie is op een traumatische gebeurtenis. Daar komt bij dat er financiële consequenties zijn: zolang een Amerikaanse militair PTSS verschijnselen vertoont heeft deze recht op een uitkering – dit in tegenstelling tot veel andere legers in de wereld. Seligman heeft de vergelijking gemaakt met het Britse leger en het Amerikaanse leger. Daaruit blijkt dat 20% van de Amerikaanse militairen die op missie zijn geweest naar Irak en Afghanistan last hebben van PTSD, terwijl dit bij de Britten maar 4% is. Er lijkt dus ruimte te zitten in de cijfers, afhankelijk van de meting, de perceptie en de financiële consequenties. Wat nu als zoiets ook aan de orde is voor de burn-out cijfers in Nederland?

We kunnen veel leren van mensen die succesvol na een burn-out weer aan de slag zijn gegaan. Deze mensen vertonen veerkracht en het is aangetoond dat veerkracht een belangrijke rol speelt bij stress en werkgeluk. En het mooie is: veerkracht is te ontwikkelen en te trainen.

Bronnen
(1) Jan Derksen, hoogleraar klinische psychologie en psychotherapie aan de Radboud Universiteit en Vrije Universiteit Brussel in Metro – 1 juli 2017
(2) CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/27/laagste-ziekteverzuim-in-de-horeca
(3) Volkskrant 13-3-2016: https://www.volkskrant.nl/economie/oorzaak-ziekmelding-is-in-meeste-gevallen-niet-medisch~a4262398/
(4) Seligman, Martin, 2011, Flourish – A New Understanding of Happiness and Well-Being – and How To Achieve Them, Nicholas Brealey Publishing