Holacracy | Robertson

Holacracy is gebaseerd op de aanname dat het top-down en predict & control paradigma niet meer volstaat. Holacracy is een manier van organiseren waarbij de organisatie zich continu aanpast en bestaat uit de volgend elementen:

1. duidelijke rules of the game die de macht en beslissingsbevoegdheden herverdelen en deze leggen bij diegenen die goed verbonden zijn met de dagelijkse werkelijkheid van de organisatie op de werkvloer
2. een nieuwe structuur met duidelijke rollen en mandaten
3. een besluitvormingsproces om deze rollen en mandaten continu te updaten (governance meetings) (zie hiervoor de post over Governance in Holacracy)
4. een specifiek proces van vergaderingen om de aansluiting tussen organisatie onderdelen te waarborgen en om zaken voor elkaar te krijgen (operational / tactical meetings) (zie hiervoor de post over Governance in Holacracy)

ad 1. Holacracy bouwt op het proces en niet op persoonlijk leiderschap en stapt daarmee af van de afhankelijkheid van een of meerdere sterke leiders die typerend is voor veel organisaties. Daarmee ontstaat ook een meer gelijkwaardige dynamiek dan de ouder-kind relatie die kenmerkend is voor de dynamiek tussen verschillende (management) lagen in veel organisaties. Het herverdelen van de macht gebeurt op zo’n manier dat ieders rol, verantwoordelijkheid en mandaat duidelijk is en er geen overlap is tussen rollen. Iedere rol heeft een bepaalde afgebakende verantwoordelijkheid waarover alleen die rol beslissingen kan nemen. Er zijn in Holacracy geen klassieke managers die (kunnen) voorschrijven hoe bepaalde zaken moeten worden uitgevoerd. Iedere rol heeft duidelijke verantwoordelijkheden en elke rol is vrij om binnen die verantwoordelijkheid autonome beslissingen te nemen. Elke rol is vrij om daarbij hulp, input of advies te vragen.

ad 2. De klassieke organisatiestructuur wordt in Holacracy vervangen door cirkels. En klassieke job descriptions worden vervangen door rollen. Cirkels kunnen naast elkaar bestaan of onderdeel zijn van een een grotere cirkel. De overkoepelende cirkel heet anchor cirkel die de hele organisatie omvat. Mensen kunnen meerdere rollen vervullen en ook onderdeel zijn van meerdere cirkels. Elke cirkel heeft – naast de rollen die nodig zijn voor het primaire proces van die cirkel – een aantal vaststaande rollen: lead link rol, facilitator, secretaris, representative link rol. De lead link wordt aangesteld door de bovenliggende cirkel en heeft als taak om het doel en de strategie van de cirkel in de gaten te houden en om rollen toe te kennen aan mensen.  De rep link wordt gekozen door de mensen die onderdeel uitmaken van de cirkel en vertegenwoordigt het perspectief van de cirkel in de overkoepelende cirkel om er in de operationele en governance meetings voor te zorgen dat de overkoepelende cirkel de juiste randvoorwaarden biedt voor het functioneren van de desbetreffende cirkel.

Ook de facilitator rol en de secretaris rol zijn gekozen rollen door de mensen die onderdeel uitmaken van de cirkel. De facilitator leidt de operationele en governance meetings van de cirkel volgens een vast stramien en de secretaris zorgt voor transparante verslaglegging van de afspraken zodat deze te allen tijde voor allen inzichtelijk zijn.

Bronnen

Brian Robertson, 2015, Holacracy, Henry Holt & Co.​