Onderzoek naar rekbaarheid | veerkracht

Seligman heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de effecten van trainingen in veerkracht, onder andere op scholen en in het Amerikaanse leger. Doel van dergelijke programma’s is het kweken van optimisme door het trainen van realistisch denken, flexibel problemen oplossen, assertiviteit, creativiteit, besluitvorming, ontspanning en andere coping skills. Verder traint zo’n programma op een aantal concepten en vaardigheden uit de positieve psychologie, zoals het bewust herkennen en inzetten van de eigen sterke karaktereigenschappen, positieve emoties en positieve sociale relaties. Zo werd leerlingen bijvoorbeeld gevraagd om een week lang elke dag bij te houden welke drie goede dingen waren gebeurd, waarom dit was gebeurd, wat het belang daarvan is voor de leerling en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat dit soort zaken in de toekomst meer gebeuren. Een andere onderdeel vraagt leerlingen om een dankbaarheidsbrief te schrijven aan de ouders. In weer een andere oefening werden leerlingen getoetst om een aantal karaktertrekken te identificeren. Vervolgens werdt deze leerlingen gevraagd om deze eigenschappen de daarop volgende week  op een nieuwe manier in te zetten op school (met name in moeilijke situaties) en daarover te rapporteren. Het onderdeel veerkracht in dergelijke programma’s werkt onder andere met het ABC model – wat bepaalde (vastgeroeste en soms onbewuste) gedachten (Beliefs) over een bepaalde tegenslag (Adversity) voor gevolgen hebben (Consequences). Doel ervan is om meer flexibel en accuraat denken aan te leren over angsten en tegenslagen. Oefeningen in actief constructieve respons zijn van belang voor een 3:1 Losada ratio.

Seligman noemt ook voorbeelden van hoe hij Amerikaanse soldaten heeft getraind in veerkracht en vaardigheden uit de positieve psychologie. Ook die programma’s zijn gestoeld op het bouwen op de eigen sterke karaktereigenschappen, het constructief bouwen van relaties, constructieve communicatievaardigheden en het beïnvloeden van de eigen (positieve en negatieve) gedachten. Een belangrijk onderdeel van dat programma was gebouwd rondom het idee van post-traumatische groei, m.a.w. wat kunnen we leren van het grootste deel van de soldaten die na een periode van post traumatische stress weer terugkomen op het normale niveau van functioneren. En hoe kunnen we dat kopiëren en uitvergroten? Op basis daarvan is een trainingsprogramma ontwikkeld dat zich richt op: 1) het begrijpen van de reactie op de traumatische gebeurtenis, 2) terugdringen van de angst door het leren beheersen van bepaalde negatieve gedachten en beelden, 3) het leren vertellen van het verhaal over de gebeurtenis aan anderen en 4) het definiëren van welke principes en uitgangspunten nu krachtiger zijn geworden als gevolg van de gebeurtenis.

Bronnen

Seligman, Martin, 2011, Flourish – A New Understanding of Happiness and Well-Being – and How To Achieve Them, Nicholas Brealey Publishing